Mediation: een oplossing vinden die voor beide partijen werkt

Mediaton is een andere wijze van het oplossen van een geschil tussen partijen: in plaats van de rechter te vragen om een oordeel, zoeken partijen zelf naar een oplossing voor hun geschil. Dit gebeurt onder leiding van een neutrale coach: de mediator, die de communicatie en de onderhandelingen van partijen begeleidt.

Tot voor kort was de gedachte binnen het bedrijfsleven, dat mediation iets was uit de ‘softe sector’, en dus iets waar het bedrijfsleven verder niets mee zou kunnen. Die gedachte verandert. Waarschijnlijk wordt mediation tegenwoordig steeds populairder omdat de rechterlijke macht het steeds vaker aan procespartijen voorstelt, en zelfs promoot boven een beslissing van de rechter zelf.

Waarom zou een rechter in wezen zijn eigen markt willen verkleinen? Dat komt omdat een juridische uitkomst niet altijd de beste uitkomst hoeft te zijn. Als twee partijen ruzie hebben, zal er na een oordeel van de rechter veelal één winnaar en één verliezer zijn. Dit is niet erg indien partijen nooit meer met elkaar te maken zullen hebben, maar hoe zit dat bij een ruzie tussen een verhuurder en een huurder over een verbouwing aan het huurpand, of tussen twee collega’s die beiden waardevol zijn voor het bedrijf? Dan kan ieder zich voorstellen dat na het bezoek aan de rechter de problemen nog niet over zijn. Natuurlijk: je kunt verhuizen, of een van de werknemers vragen een andere baan te zoeken, maar vaak zijn partijen ook na een uitspraak nog voor een langere tijd “tot elkaar veroordeeld”, en kan het winnaar/verliezer-scenario voor de toekomst voor nieuwe problemen zorgen. Dit is voor geen van de partijen een wenselijk vooruitzicht. Mediation kan in deze gevallen uitkomst bieden. Na een gelukte mediation eindig je misschien niet als beste vrienden, maar er is dan wel een werkbare relatie ontstaan.

Na familiezaken wordt vooral binnen het arbeidsrecht aan mediation gedaan. De kantonrechter kan het een partij zelfs aanrekenen wanneer deze mediation niet wil proberen. Dit  heeft er toe geleid dat mediation vandaag de dag als een serieus te nemen methode voor het oplossen van een arbeidsconflict geldt.

Hoe werkt mediation in de praktijk? Als NMI-mediator word je door partijen gezamenlijk als mediator gekozen. Een mediator begeleidt partijen vanuit een neutrale positie, om samen uit het conflict te komen. Dit zonder beslissingen voor partijen te nemen of oplossingen aan te dragen, maar wel met gevoel voor de wederzijdse verhoudingen en belangen. De mediationbijeenkomsten verlopen heel informeel en in overleg met partijen. Er wordt gewerkt aan een verbetering van de communicatie tussen partijen en gestimuleerd dat er wordt gezocht naar een uitkomst, die voor beide partijen werkt. De oplossingen die door partijen worden bedacht kunnen heel creatief zijn, doordat ook niet-juridische zaken erbij kunnen worden betrokken.

Mediation is veelal sneller en goedkoper dan een juridische procedure. Volgens de statistieken slaagt driekwart van de mediations, is de helft van de mediations binnen tien weken afgerond en staat er voor de gemiddelde mediation in totaal ongeveer 10 uur. Natuurlijk is mediation geen hulpmiddel voor alle geschillen, maar het is gelet op het te behalen resultaat een volwaardig alternatief voor het beslechten van geschillen.


Angelique Heijman, advocaat en NMI-mediator.